Radektomia – co to jest?

Nie każdy ząb z uszkodzonym korzeniem musi zostać usunięty. W nowoczesnej stomatologii coraz częściej zamiast ekstrakcji wybieramy rozwiązania, które pozwalają zachować naturalny uśmiech. Jednym z takich zabiegów jest radektomia, czyli procedura mikrochirurgiczna, dzięki której możemy uratować ząb, eliminując jedynie jego chory korzeń. Sprawdźmy, na czym polega radektomia, kiedy warto ją wykonać i dlaczego może być lepszym wyjściem niż ekstrakcja.

Czym jest radektomia?

Radektomia to jeden z zabiegów mikrochirurgicznych stosowanych w nowoczesnej stomatologii. W Dental Fraternity wykonujemy ją w sytuacjach, gdy zachowanie całego zęba jest niemożliwe, ale pojawia się szansa na uratowanie jego części poprzez usunięcie jednego z korzeni. Z technicznego punktu widzenia zabieg ten polega na chirurgicznym odcięciu i usunięciu chorego korzenia zęba trzonowego lub przedtrzonowego przy jednoczesnym zachowaniu pozostałej części korony i zdrowych korzeni.

Warto podkreślić, że radektomia to rozwiązanie pozwalające na uniknięcie ekstrakcji całego zęba. Dzięki temu możliwe jest zachowanie naturalnego wyglądu uśmiechu, integralności łuku zębowego oraz funkcji żucia. Jest to więc zabieg o charakterze mikrochirurgicznym i rekonstrukcyjnym, wymagający doświadczenia stomatologa.

Kiedy stosuje się radektomię?

Jak wspominaliśmy, radektomię zalecamy w sytuacjach, gdy jeden z korzeni zęba jest poważnie uszkodzony lub objęty stanem zapalnym, natomiast pozostałe korzenie pozostają zdrowe i stabilne. Typowe wskazania obejmują:

• przewlekłe zapalenie tkanek okołowierzchołkowych jednego korzenia,
• złamanie lub pęknięcie korzenia,
• resorpcję korzenia spowodowaną urazem lub nieprawidłowym leczeniem,
• nieskuteczne leczenie kanałowe jednego kanału,
• perforację w obrębie wierzchołka korzenia,
• oraz sytuacje, gdy choroba przyzębia dotyczy tylko jednej części zęba wielokorzeniowego.

Warto pamiętać, że zabieg ten dotyczy głównie zębów trzonowych górnych i dolnych, które posiadają dwa lub trzy korzenie. Dzięki nowoczesnym technikom diagnostycznym, takim jak tomografia CBCT, możemy precyzyjnie ocenić stan każdego korzenia i podjąć decyzję o zachowaniu zęba. Więcej informacji o zabiegach chirurgicznych dostępnych w naszym gabinecie można znaleźć w sekcji chirurgia stomatologiczna. 

Przeciwwskazania do radektomii

Jak w przypadku każdego zabiegu chirurgicznego, radektomia nie zawsze może być przeprowadzona. Przed podjęciem decyzji każdorazowo oceniamy ogólny stan zdrowia pacjenta oraz kondycję jego uzębienia. Do głównych przeciwwskazań zaliczamy:

• zbyt duże zniszczenie korony zęba, uniemożliwiające odbudowę po zabiegu,
• brak odpowiedniej ilości kości wokół pozostałych korzeni,
• ruchomość zęba spowodowaną chorobą przyzębia,
• zaawansowaną próchnicę obejmującą całą strukturę zęba,
• oraz przeciwwskazania ogólnomedyczne, takie jak nieuregulowana cukrzyca, choroby krwi, czy zaburzenia krzepnięcia.

W przypadku wątpliwości co do możliwości przeprowadzenia opisywanej procedury często proponujemy alternatywne rozwiązania, do których należy np. leczenie kanałowe pod mikroskopem lub odbudowę protetyczną po ekstrakcji zęba.

Jak przebiega zabieg radektomii?

Zabieg radektomii wykonywany jest przy użyciu mikroskopu stomatologicznego i nowoczesnych narzędzi ultradźwiękowych. Dzięki zastosowaniu znieczulenia miejscowego pacjent nie odczuwa żadnego bólu.

Etapy zabiegu radektomii

1. Diagnostyka i planowanie – zanim przystąpimy do zabiegu, wykonujemy dokładne badania obrazowe: zdjęcie RTG lub tomografię komputerową CBCT. Pozwala nam to ocenić kształt i liczbę korzeni, przebieg kanałów, a także stopień uszkodzenia tkanek okołowierzchołkowych. Dzięki temu możemy zaplanować zabieg tak, aby był maksymalnie bezpieczny i skuteczny.
2. Znieczulenie miejscowe – po omówieniu planu leczenia z pacjentem podajemy znieczulenie, które całkowicie eliminuje odczuwanie bólu. W razie potrzeby stosujemy także znieczulenie komputerowe, które zapewnia jeszcze większy komfort i precyzję podania środka.
3. Odsłonięcie korzenia zęba – lekarz wykonuje niewielkie nacięcie dziąsła, aby odchylić płat śluzówkowo-okostnowy i uzyskać pełny dostęp do korzenia przeznaczonego do usunięcia. Cała procedura odbywa się pod mikroskopem, co pozwala nam pracować w dużym powiększeniu i zachować maksymalną dokładność, minimalizując ingerencję w otaczające tkanki.
4. Usunięcie chorego korzenia – przy użyciu specjalistycznych mikronarzędzi odcinamy i delikatnie usuwamy zmieniony chorobowo korzeń. Pozostałe korzenie oraz korona zęba pozostają nienaruszone. Dzięki temu zachowujemy stabilność i estetykę naturalnego zęba, co stanowi główną zaletę radektomii.
5. Oczyszczenie i dezynfekcja pola zabiegowego – po usunięciu korzenia dokładnie oczyszczamy ubytek z tkanek zapalnych oraz przepłukujemy go środkami antyseptycznymi. Często stosujemy także biomateriały wspomagające regenerację kości, które przyspieszają gojenie i zapobiegają utracie objętości tkanki kostnej.
6. Odbudowa struktury zęba – po zakończeniu części chirurgicznej przystępujemy do odbudowy zęba. Pozostała część korony jest wzmacniana za pomocą materiałów kompozytowych lub odbudowywana protetycznie najczęściej poprzez założenie korony porcelanowej, lub pełnoceramicznej. Dzięki temu ząb odzyskuje pełną funkcjonalność i naturalny wygląd.
7. Zszycie rany i kontrola pooperacyjna – na koniec delikatnie zszywamy dziąsło i zabezpieczamy miejsce zabiegowe. Pacjent otrzymuje szczegółowe zalecenia dotyczące higieny i gojenia oraz termin wizyty kontrolnej, podczas której oceniamy proces regeneracji tkanek i stabilność zęba.

Cały zabieg trwa zazwyczaj od 40 do 90 minut, w zależności od lokalizacji zęba, liczby korzeni oraz stopnia skomplikowania przypadku. Dzięki nowoczesnym technologiom pacjent może wrócić do codziennych czynności już tego samego dnia, a gojenie przebiega zwykle bez komplikacji i z minimalnym dyskomfortem.

Zalecenia po zabiegu radektomii

Po zabiegu radektomii niezwykle istotne jest odpowiednie postępowanie, które wspiera proces gojenia i minimalizuje ryzyko powikłań. Bezpośrednio po zakończeniu zabiegu należy unikać jedzenia i picia przez około dwie godziny, aby nie podrażnić świeżo operowanego miejsca i pozwolić znieczuleniu całkowicie ustąpić. Przez kilka następnych dni warto spożywać wyłącznie miękkie, letnie potrawy, unikając gryzienia po stronie, po której wykonano zabieg. Dla ograniczenia obrzęku i dyskomfortu zaleca się stosowanie zimnych okładów przez pierwsze godziny po zabiegu. W razie potrzeby można przyjmować przepisane leki przeciwbólowe lub przeciwzapalne, które łagodzą dolegliwości i wspomagają regenerację tkanek.

Szczególną uwagę należy zwrócić na higienę jamy ustnej. Choć mycie zębów jest wskazane, przez pierwszą dobę warto omijać obszar zabiegowy, by nie naruszyć delikatnych tkanek i szwów. Po 24 godzinach można delikatnie przepłukiwać jamę ustną specjalnym roztworem antyseptycznym zaleconym przez lekarza.

Kontrola pooperacyjna zwykle odbywa się w ciągu tygodnia od zabiegu. Pełna regeneracja tkanek trwa zazwyczaj od dwóch do trzech tygodni. Dopiero po całkowitym wygojeniu można przystąpić do ostatecznej odbudowy zęba – na przykład poprzez założenie korony protetycznej, która przywraca jego naturalny wygląd i funkcję.

Zalety i wady radektomii

Jak każdy zabieg, radektomia ma swoje mocne i słabe strony. Do najważniejszych zalety radektomii należą zachowanie naturalnego zęba w jamie ustnej, ochrona struktury kości przed zanikiem po ekstrakcji czy też mniejsze obciążenie finansowe w porównaniu z implantem. Nie bez znaczenia jest naturalna estetyka i komfort żucia oraz szybki powrót do normalnego funkcjonowania.

Z kolei do wad radektomii zalicza się możliwość wystąpienia powikłań (np. infekcji lub pęknięcia korzenia pozostałego zęba) konieczność odbudowy protetycznej oraz ryzyko, że mimo wszystko ząb nie przetrwa w dłuższej perspektywie.

Radektomia a inne zabiegi chirurgiczne na zębach

Radektomia bywa często mylona z innymi zabiegami endodontycznymi, takimi jak resekcja wierzchołka korzenia czy hemisekcja. Różnice między nimi są jednak istotne:

• Radektomia – usuwamy wyłącznie korzeń, zachowując koronę zęba.
• Hemisekcja – usuwamy połowę zęba (korzeń i część korony).
• Resekcja wierzchołka – odcinamy jedynie końcówkę korzenia, bez naruszania reszty struktury.

W Dental Fraternity stosujemy wszystkie te metody, dobierając je do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące radektomii

1. Czy radektomia boli?

Nie – zabieg odbywa się w znieczuleniu miejscowym, dzięki czemu pacjent nie odczuwa bólu. Po zabiegu możliwy jest niewielki dyskomfort, który ustępuje po kilku dniach.

2. Czy po radektomii ząb jest słabszy?

Nieznacznie. Utrata jednego korzenia zmniejsza stabilność zęba, ale odpowiednia odbudowa (np. korona porcelanowa) w pełni przywraca funkcjonalność.

3. Jak długo ząb może służyć po radektomii?

Przy właściwej higienie i regularnych kontrolach – nawet przez wiele lat. W Dental Fraternity monitorujemy każdy przypadek, wykonując regularne zdjęcia kontrolne.

5. Czy zawsze można wykonać radektomię zamiast ekstrakcji?

Nie zawsze. W niektórych przypadkach lepszym rozwiązaniem jest usunięcie całego zęba i wszczepienie implantu. Więcej na ten temat znajdziesz w sekcji implantologia.

Jeśli zastanawiasz się, czy radektomia to rozwiązanie dla Ciebie – zapraszamy na konsultację stomatologiczną, podczas której ocenimy stan Twojego uzębienia i dobierzemy najlepszy plan leczenia.